Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Nisan ayı raporunda, enflasyonun yükselmesinin ve ekonomik durgunluğun belirgin işaretlerini ortaya koydu. Rapor, özellikle enerji ve gıda fiyatlarının tüketici fiyatları üzerindeki etkisini vurguladı. Doğalgaz ve elektrik faturalarındaki “kademeli fiyat” uygulamasının, haneler için yüksek oranlı artışlara yol açtığı belirtildi. Ayrıca, Ortadoğu’daki devam eden çatışmaların akaryakıt fiyatlarını artırmaya devam ettiği ifade edildi. Gıda fiyatlarındaki artışta, işlenmemiş gıda grubunda yer alan et ve sebze fiyatları ön plana çıkarken, işlenmiş gıdalar arasında en temel gıda maddesi olan ekmek fiyatlarındaki artış Nisan ayı enflasyonunun temel kaynağı olarak tanımlandı.
KREDİ FAİZLERİ HIZLA YÜKSELİYOR Küçük işletmeler ve halk için krediye erişim neredeyse imkansız hale geldi. Bankalardaki faiz oranlarındaki artışlar dikkat çekici: İhtiyaç kredileri, 441 baz puanlık bir artışla yüzde 63,1’e, konut kredileri 267 baz puan artışla yüzde 36,8’e, taşıt kredileri ise 397 baz puan artışla yüzde 39,6 seviyesine ulaştı. TL mevduat faizi de 260 baz puan artarak yüzde 47,2 olarak gerçekleşti. Ayrıca, 27 Mart tarihindeki düzenlemelerle deprem bölgesindeki kredilere yönelik istisnaların kaldırılması ve esnaf kredilerinin kapsamının daraltılması, zor durumdaki halk ve küçük esnaf için ek zorluklar oluşturdu.
EKONOMİK YAVAŞLAMA GÖZLEMLENİYOR Merkez Bankası, ekonomik aktivitede belirgin bir yavaşlama olduğunu tespit etti. Perakende satış hacminin aylık bazda azaldığı, beyaz eşya ve otomobil satışlarının yılın ilk çeyreğinde gerilediği belirtildi. İmalat sanayinde, gelecek dönem sipariş beklentilerinin düştüğü ve sanayi üretiminin genel eğiliminin zayıf olduğu kaydedildi. Bu durum, fabrikalarda üretimin yavaşladığını ve tüketim alışkanlıklarının keskin bir şekilde değiştiğini gösteriyor.
CARİ AÇIK VE REZERVLERDE DÜŞÜŞ Dış ticaret dengesinde de olumsuz bir tablo gözlemleniyor. Şubat ayında cari işlemler dengesi 7,5 milyar ABD doları açık verirken, 12 aylık birikimli açık 35,4 milyar ABD dolarına ulaştı. Merkez Bankası’nın brüt rezervleri, 13 Mart’tan 17 Nisan’a kadar 15,2 milyar ABD doları azalarak 174,5 milyar ABD dolarına gerilemesi, döviz krizine karşı savunma mekanizmasının zayıfladığını gösteriyor.
HALKIN ENFLASYON BEKLENTİSİ YÜKSELDİ Anketlerde, piyasa katılımcılarının 2026 sonu enflasyon beklentisi %27,5’e yükselirken, hanehalkının 12 ay sonrası için beklediği enflasyon oranı %49,9 olarak ölçüldü. Bu durum, halkın enflasyonun düşeceğine dair inancının kalmadığını ortaya koydu.
SIKI PARA POLİTİKASI DEVAM EDİYOR Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizini yüzde 37’de sabit tutarak, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı duruşun süreceğini açıkladı. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda faizlerin daha da artırılabileceği sinyali verilirken, orta vadeli %5 hedefinin hala gündemde olduğu ifade edildi.
